The Book of the Unnamed Midwife: czyja historia przetrwa?

Matka Ina stuka w drewniany brzuch przywiązany do ciała, by przywołać do porządku sześciu młodych skrybów. Budynek wokół nich częściowo się zawalił, ale wioska utrzymuje trzy sale lekcyjne. Chłopcy mają przepisywać dzienniki kobiety, której imienia nie znają. The Book of the Unnamed Midwife zaczyna się od ludzi ocalających zapis życia, które mogłoby zniknąć. Za ich staranną pracą kryje się podróż przez świat, w którym rozpoznanie w kimś kobiety może uczynić ją celem.

Już przeczytane? Znajdź następne
Część seriiŚredniaTempo: Równe

Ocena redakcyjna, nie dokładny pomiar

Dziewiętnaście tomów na szkolnym biurku

Ina odsłania dziewiętnaście zniszczonych dzienników oprawionych w skórę. Chłopcy znają skróconą wersję historii położnej; teraz mają przepisać pełniejszy zapis. Właśnie ta różnica nadaje otwarciu napięcie. Czyjeś życie stało się już opowieścią przekazywaną przez społeczność, lecz jego mniej uporządkowane szczegóły nadal potrzebują opiekuna.

Przybory do pisania nadają tej odpowiedzialności materialny wymiar. Chłopcy ćwiczyli atramentem z jagód i orzechów włoskich, zanim powierzono im atrament pozyskiwany z morskich stworzeń. Ina wymaga czystych rąk i zamknięcia okiennic, by światło nie uszkadzało starych kart. Pracują w parach przy oryginałach, ale każdy ma sporządzić własną kopię. Pamięć wymaga tu zapasów, nauki i powtarzanej pracy.

Imię, które może zachować dla siebie

Kobieta z tych dzienników przeżywa gorączkę, która zabiła znaczną część ludności i uczyniła poród śmiertelnie niebezpiecznym. Według opisu wydawcy nosi męskie ubrania i posługuje się fałszywymi imionami, by unikać mężczyzn próbujących podporządkować sobie ocalałe kobiety. Wędrówka i ukrywanie tożsamości pozwalają jej zachować wolność.

W eseju do cyklu Big Idea Johna Scalziego Elison wyjaśnia, dlaczego nigdy nie podaje prawdziwego imienia bohaterki. Imię może dać komuś innemu władzę nad człowiekiem. Autorka opisuje też protagonistkę jako osobę queer, pewną siebie, a zarazem niepozbawioną wad i złożoną. W tym ujęciu brak imienia w tytule staje się świadomym wyborem osoby, choć przyszła szkolna klasa czyni z niej postać wartą utrwalenia.

Co zostało w aptece

W tekście towarzyszącym pierwszemu wydaniu Elison wychodzi od praktycznego pominięcia w historiach o apokalipsie: wraz z instytucjami chroniącymi autonomię kobiet znika dostęp do antykoncepcji. Jej położna wnosi przydatną wiedzę w rzeczywistość, w której leki i bezpieczeństwo są niepewne. Pomóc innej kobiecie oznacza zadbać o warunki, w których może dalej żyć.

W rozmowie z Literary Treats Elison wspomina badania nad opieką okołoporodową, antykoncepcją i kolejnością załamywania się usług publicznych. Chciała, by zwykłe potrzeby kobiet znalazły miejsce w opowieści o przetrwaniu. W świetle tego zamiaru cenny atrament w klasie nabiera szczególnego znaczenia: zarówno opieka, jak i zapis jej historii zależą od materiałów, które trzeba zdobyć i oszczędzać.

Dla kogo jest miejsce w opowieści o przetrwaniu

Autorka mówi, że w fikcji postapokaliptycznej fascynowały ją przemiany grup pozbawionych znanych ograniczeń społecznych. W jej założeniu pytanie to wiąże się z tym, kto może bezpiecznie podróżować, kto może odmówić drugiej osobie i kogo traktuje się jak własność. Zagrożenie tkwi w relacjach ocalałych, a także w samej chorobie.

Szkolna klasa z początku książki stanowi niewielką przeciwwagę dla tego obrazu. Ktoś uczy, ktoś się uczy, społeczność znajduje miejsce dla kruchych świadectw. Można więc zapytać o historię, którą zaraz poznamy: co zostanie zachowane, gdy przeżyte doświadczenie stanie się uznaną wersją wydarzeń? Dwie pierwsze rozkładówki nie wyjaśniają, jak podróż prowadzi do tej klasy, ani nie pozwalają rozstrzygnąć, jaka jest późniejsza społeczność.

Zanim wyruszysz z nią w drogę

To propozycja dla czytelników, którzy chcą, by fantastyka pozostawała blisko potrzeb ciała i ceny ochrony drugiego człowieka. Wyjaśnienia Elison nadają szczególną wagę możliwości samodzielnego wyboru bohaterki. Rama dzienników wnosi dodatkowy temat: dystans między prywatnym życiem a opowieścią odziedziczoną przez następne pokolenia.

Autorka wyraźnie ostrzega przed gwałtem, gwałtem zbiorowym, handlem ludźmi i okaleczaniem żeńskich narządów płciowych. Założenie fabularne obejmuje również śmierć podczas porodu i utratę dzieci. Wybór tej lektury wymaga uwzględnienia własnych granic; spokojna praca w prologu nie obiecuje łagodnej podróży. Elison mówi w wywiadzie o nadziei, lecz jest to jej deklarowany zamiar, a nie nasza ocena zakończenia.

Trzy kierunki dalszej lektury

Small Things Like These · Claire Keegan

Claire Keegan także pyta, co jedna osoba jest gotowa zrobić, by chronić bezbronne kobiety.

Co się zmienia: Handlarz węglem Bill Furlong mierzy się z klasztorem i milczącym współudziałem miasteczka w Irlandii w 1985 roku. Podejmuje decyzję wewnątrz istniejącej społeczności, nie podczas wędrówki przez zniszczony świat.

The Employees · Olga Ravn

Olga Ravn również wykorzystuje zapisy, by zapytać, czyje doświadczenie się liczy.

Co się zmienia: Ludzcy i humanoidalni członkowie załogi przemawiają poprzez raporty i notatki na statku kosmicznym. Dokumentalna forma kieruje uwagę ku pracy i przywiązaniu; nie skupia się na jednej wędrującej opiekunce.

A Psalm for the Wild-Built · Becky Chambers

Becky Chambers też podąża za wędrowcem, którego zajęcie polega na trosce o potrzeby innych.

Co się zmienia: Dex zmienia powołanie, by jako osoba zakonna podawać herbatę w sprawnie działającym społeczeństwie, a później spotyka robota. To łagodniejszy kierunek, jeśli brutalny świat położnej ci nie odpowiada.

Pytania przed lekturą

Czy Matka Ina jest bezimienną położną?

W prologu Ina uczy chłopców, którzy mają przepisywać dzienniki położnej. Główna ocalała z opisu wydawcy to kobieta, której podróż zachowano w dziennikach. Rozróżnienie tych ról pomaga zrozumieć ramę otwierającą powieść.

Która to część The Road to Nowhere?

Wydawca oznacza ją jako tom pierwszy. Po niej następują The Book of Etta i The Book of Flora. Pierwsza publikacja w 2014 roku i wznowienie z 2016 roku to historia wydania, a nie nowe części cyklu.

Czy język przewodnika określa język wydania Kindle?

Powieść powstała po angielsku. Ten przewodnik omawia angielską próbkę; dziewięć języków interfejsu nie potwierdza przekładów ani dostępności Kindle w tych językach. Cel zakupu sprawdź osobno w narzędziach wyboru wydania i rynku.

Źródła i podejście redakcyjne

Bezpośrednia lektura objęła tylko dwie pierwsze widoczne rozkładówki angielskiego prologu w próbce Kindle, do chwili, gdy Ina otwiera pierwszy dziennik, odsłaniając luźną kartkę papieru konopnego. Pozostałe informacje pochodzą z opisu wydawcy oraz esejów i wywiadu Elison. Nie przeczytano całej powieści; interpretacje i porównania są autorstwa FolioRoam.

  1. Amazon US · English Kindle Read sample, first two prologue spreads, B01DAD218C (limited reading)
  2. Brilliance Publishing · Official premise and The Road to Nowhere #1 record (audio and print formats)
  3. Meg Elison / John Scalzi’s Whatever · The Big Idea, direct author essay on namelessness (2016)
  4. Meg Elison · Original publication essay, purpose and explicit content warnings (2014)
  5. Literary Treats · Direct author Q&A on research, bodily autonomy and hope (2017)
  6. Meg Elison · Ten-year publication retrospective (2024)
  7. Brilliance Publishing · The Road to Nowhere official series order
  8. Grove Atlantic · Small Things Like These, publisher premise
  9. New Directions · The Employees, publisher premise
  10. Tor / Macmillan · A Psalm for the Wild-Built, publisher opening and premise

Znajdź recenzje czytelników

Zobacz perspektywy innych czytelników. Recenzje w serwisach zewnętrznych mogą dotyczyć innych wydań.

Zewnętrzna strona; treść może być po angielsku.
Szukaj recenzji czytelników w Goodreads